روز پنج شنبه گفتگوی مفصلی با بهروز غریب پور مدیر عامل مستعفی خانه هنرمندان ایران انجام دادم که امروز مشروح آنرا مهر منتشرکرد. متن زیر بخش های غیر قابل انتشار این گفتگو است که می خوانید:
|
وقتی هر پدیده ای محدود شود و دستگاه های ناظر با بلاهت تمام سانسور را تشدید کنند سرانجام هر شعر عاشقانه ای ، شعر سیاسی تلقی می شود. |
متاسفم که ایران به جایی رسیده است که دوباره تجارت تلخ دوران شاهنشاهی را تکرار می کنند. دولت پهلوی از تجمع دو نویسنده هراس داشت. وقتی هر پدیده ای محدود شود و دستگاه های ناظر با بلاهت تمام سانسور را تشدید کنند سرانجام هر شعر عاشقانه ای ، شعر سیاسی تلقی می شود.
ساواک در حرکتی مضحک کتابی چاپ کرد که یک سری واژه را در آن جمع آورده بود و اعلام کرد از این واژه ها نباید در شعر استفاده شود. از جمله "گل سرخ" چون ممکن است قصد شاعر این باشد که به گلسرخی اشاره کرده باشد.
ادبیات و شعر سیاسی نیست اما پهلوی کار را به جایی رساند که برگزاری شب های شعر«انجمن فرهنگی گوته» به جریان سیاسی تعیین کننده ای در ایران دوره پهلوی تبدیل شد.در حالی که اگر قرار بود تحولات ادبی و فرهنگی در کشور ما روند عادی و طبیعی خود را طی کند ادبیات ادبیات باقی می ماند و مبارزه سیاسی به راه خود می رفت.
|
|
بعد از انقلاب می خواستند برای هر چیز از جمله ادبیات ساختار معرفی کنند این اقدامی بود که در اتحاد جماهیر شوروی هم تجربه و منجر به شکست شد . در آنجا بعد از خلق هر اثر هنری دستگاهی بود که هنرمند و هنرش را ارزیابی می کرد که در خدمت نظام است یا بیرون از نظام.
در یک چنین چارچوبی فردی که به صراحت اعلام کند که من سیستم را قبول دارم مقبول و مطلوب است و آنهایی که دیدگاه خلاق تری دارند و به چهارچوب ها تن نمی دهند ؛ نا خلف ، غیر خودی و بیرون از چهار چوب ارزیابی می شوند.
حاصل چیست ؟ از یک چنین دورانی فقط کسانی وارد جهان هنر و ادبیات می شوند که همیشه مغضوب واقع شده اند . کتاب مرشد و مارگاریتا همین مضحکه را نشان می دهد .
